Cổ Xe Nhỏ Phật-Giáo Phù-Nam

Người PHÙ-NAM

Cũng như Vương Quốc Chăm( Champa), Người Miên ngày nay, vẫn có một nguồn gốc sâu xa, trong chiều hướng, ảnh hưởng bởi nền Văn Minh cổ Ấn-Độ. Theo nghiên cứu cho thấy; có thể người Phù-Nam, cùng một chủng tộc với Malaysia-Nam-Dương…Bởi theo những so sánh tương quan có được,  trong sử liệu Thời Tấn Trung Hoa mô tả, người Phù-Nam(Fou-Nan)  có đầu tóc xoắn, da ngâm đen, cận ảnh như người Java v.v.

Vương quốc Phù-Nam, được biết đến từ những năm  đầu thế kỷ sau công nguyên, họ tập trung sinh sống, trên địa bàn của hạ lưu sông Cửu-Long,  tập thể Fou-Nan, được xem như một thành phần Ngoại Ấn-Độ-Ấn Độ Hóa.

Tuy nhiên, đi ngược dòng lịch sử cổ, ta nhận thấy có nhiều điểm nổi bật, từ việc vua ADỤC(Asoka), sau lần hội nghị Phật Giáo tại Pâtaliputra; vào năm 242 trước Công Nguyên. Ngài Asoka, đã truyền cho rất nhiều Tu Sĩ, Trí thức đi xuôi về các địa phương ,các miền, Để truyền giảng đạo Pháp,trong số những thành tựu đó, ngày nay, ta được biết nhiều đến Tích-Lan, Miến-Điện, Hy-Lạp, và hơn thế nữa ở vùng cận Đông Nam Á.

Song song với sự phát triển của trung tâm Giao-Chỉ(Chủ Yếu là Thị Trường Ngọc Trai), Đất Phù-Nam xưa, cũng là một thương cãng sầm uất ở phía Nam, có dịch vụ thương mại nhiều với Tây-Phương, dựa trên các di chỉ tìm được ở Óc-Eo-Châu-Đốc… Như tiền cổ Tây -Phương, đá quý, Ngũ Vị hương, đồ gốm, tượng Phật,tượng thần Shiva , Gạch Đất xây nhà vv.

Từ việc phát triển thương mại qua đường Biển,  văn hóa, tôn giáo cũng song hành và phát triển một cách gián tiếp.

Như trong bài viết của học gỉa André Migot đã chứng tỏ:”…Ces échanges commerciaux furent facilités par les progress techniques de la navigation, utilisant les moussons dont l’alternance facilitait grandement les voyages  des voilers, cartain capables de transporter 600 à 700 Passagers”

Trên địa bàn Óc-Eo(Châu-Đốc), xưa kia là một thị tứ thông thương rộng mở, tọa lạc trên một chu vi dài 3km và rộng 1.km1/2, đây là một trung tâm hành chánh, kinh tế cùng văn hóa thuần Ấn-Độ.

Lẽ tất nhiên,  Đạo Bà La Môn cùng Ấn độ Giáo, đã tạo nên bao ảnh hưởng sâu rộng hơn, trong tinh thần của người bản xứ Phù-Nam; tuy thế, Đạo Phật đã cùng hiện diện tại nơi đây.

Có 4 yếu tố phát triển chính trong đời sống người Phù-Nam, giúp họ duy trì một nền văn hóa NGOẠI ẤN-ĐỘ:

1-Bà la Môn cùng những giáo sĩ.

2-Những Trí Thức cùng quân đội

3-Mạng lưới Thương Mại thông thương tiếp cận Ấn -Độ

4-Công nhân lao động đến từ những miền Trung Á, Ấn, Nam-Dương v.v

Dựa theo những kỷ yếu, thời Tấn, Đường, khiến ta nhận biết rõ ràng hơn về sinh hoạt nơi đây, nhất là trong giai đoạn ở giửa thế kỷ thứ 3, Tên gọi PHÙ-NAM được đọc bằng âm Quan-Thoại, từ trong Phát Âm cổ ngữ “bnam” của Khmer, sau này đọc là “phnom” nhưng “bnam” hay “phnom” cùng một nghĩa là Trái Núi.

Người Fou-nan phát triển mạnh về công nghệ đường thủy, nhất là trong các giai đoạn của vua Kaundinya-Jayavarman, nhưng sau đó,các triều đại kế tục như Chân-Lạp lại bị tai họa lớn, làm thất thoát nhân lực, vật lực , tất cã đều do cường triều dâng cao tàn phá…  

CON ĐƯỜNG TIỂU THỪA

 

Sự hiện diện của Phật Giáo tại Phù-Nam từ khởi thủy, đến Thời kỳ của Vương quốc Chân-Lạp và lớn mạnh hơn ở Giai Đoạn đặt thù Khmer,vì trong giai đoạn này, người Khmer đã tách hẳn các ảnh hưởng đến từ Ấn Độ và tạo cho mình một sắc thái riêng biệt, sự kiện này thật bình thường cũng như Champa vv. Thế nhưng,  có rất nhiều luận bàn về hai con đường, Tiểu Thừa và Đại Thừa, cổ xe nào đã đến trước ???

Căn cứ vào tư liệu cung cấp, ghi lại trong kỷ yếu  Nhà Tấn,nhà Đường, cùng chuyến đi của ngài Yi-Tsing, thêm vào  một số thông tin khác được các học gỉa Phương Tây chép lại từ bia Chàm… Khởi đầu, bởi những lần đi sứ của Vương quốc Phù-Nam, được đại diện bởi các vị tăng, như việc nhà sư Ấn Độ Nagasena được phái đi Trung Hoa vào năm 484,ngài nói”La coutume du pays(Fou-Nan), est rendre un culte de MAHESVARA”, trong lần này , vương quốc Phù-Nam tặng 2 bảo tháp bằng Ngà, năm 503, dâng lên triều đình Trung Hoa một tượng Phật… Điều này, khiến cho học giả Kalyan Kumar Sarkar, của chương trình nghiên cứu Trung Hoa-Ấn Độ cho rằng, Người Phù-Nam Theo Đại Thừa(Mahayana),vì ngài cho rằng vị thần Mahésvara mang tinh thần của Bồ Tát Quán Thế Âm( Bodhisattva Avalokitesvara)(1).Tuy nhiên, theo ông G Coedès cho rằng, Người Phù-nam theo Tiểu-Thừa nhưng sử dụng văn tự Bắc Phạn(Sanskrit), tuy nhiên, tiếng phạn này giống của dân tộc HOU ở miền Trung-Á.Điều này, thích hợp với lý giãi về pho tượng Phật đứng bằng gổ cây mù-u,vào thế kỷ thứ 2-3 sau Tây Lịch đã được tìm thấy trên địa bàn Óc-Eo(Châu Đốc) .

Tuy thế, cũng vẫn chưa rõ ràng lắm, khi 2 vị sư tên Sanghavarman và Mandrasena đã đến Triều đình nhà Trung Hoa, năm 506 đến 522 , cả hai đều làm việc, phiên dịch kinh Phật tại đây, những di chỉ này đều biểu hiện tinh thần Đại thừa…(2)

Cũng nên nói thêm, Thời đại Phù-Nam , Cã 3 Tôn giáo đồng hiện diện bao Gồm, Bà-La-Môn, Ấn độ Giáo Và Đạo Phật,  Trung Tâm Phật Giáo Phù-Nam  tọa Lạc tại Vat Lomlok-Pnom Da, Trung tâm thứ hai tại Trà-Vinh, ở giai đoạn đầu tiên của Nghệ Thuật Phù-nam man mác một cái gì đó gần như hình Thức AMARAVATI, Ấn Độ, điều này cũng tìm thấy trong Nghệ Thuật Chàm kiểu thức Đông-Dương trên khu Tháp Mỹ-Sơn ,Quãng Nam.

“Cái thân tứ đại vốn Không”, ý niệm này vẫn bàng bạc trong con người Phật giáo, nơi đây hồ như cõi tạm, cho đến cuối cùng cuộc sống nhân sinh, tinh thần tứ đại pháp lại được biểu hiện qua hình thức an táng của người Phù-Nam…

Có 4 cách an táng theo sau:

1-Thổ Táng, Đào một hố sâu, chôn người chết xuống dưới, để xác thân kia hòa nhập vào một thể.

  2-Thủy Táng, Thả xác người chết trên sông, hay trên bè gổ, để giòng thủy kia sẽ đưa xác thân kia về cái vô cùng của biển cả…

  3-Hỏa Táng, Đem xác chết trên giàn hỏa thêu, đến khi chỉ còn những hạt bụi mơ hồ…

  4- Khí Táng,Chân không Táng. Nghi Thức này còn tồn tại ở một vài nơi trên đất nước Tây-Tạng, cách an táng này được thực hiện bằng cách, để xác chết trên xa mạc hoặc nơi đồng không mông quạnh , mặc cho Diều hâu, kên kên, muôn thú đến ăn… Cách này, bộc lộ được tính hòa nhập vào bản thể bao la của Chân Không (Vacuité Universelle), ta cũng nên biết thêm  Lục Tổ Huệ-Năng  đã thiền định trong một hang động, đến khi viên tịch, xác của ngài vẫn còn nguyên vẹn, Đây coi như một hình thức Khí Táng.

  La Toàn Vinh

Montréal 2007

  (1) Có một khám phá mới cho rằng, cã hai phái Đại Thừa Và Tiểu Thừa, cùng hiện diện trên địa bàn Phù-Nam, tuy nhiên Pho tượng Quán Thế Âm tìm được ở Rạch-Giá, đã không bộc lộ được cùng thời gian tính, cổ kính như tượng đã tìm được ở Óc-Eo(Châu-Đốc)

  (2) Theo G.Coedès Cho rằng, hai vị sư kia đã Theo Đại Thừa trong thời gian trú trì tại Trung-Hoa.

  Index:

– Les Khmers/André Migot/Edit. Le livre Contemporain-Paris 1960

– Les Religions Brahmaniqies dans ancien Cambodge/KamaleswarBhattacharya/Viễn Đông Bác Cổ/Paris 61

– Les Khmers by G. COEDÈS, Viễn Đông Bác Cổ.